Հայաստանը վեց ամսով շարունակում է սահմանափակել տոմատի մածուկի ներմուծումը, այդ թվում՝ Եվրասիական տնտեսական միության անդամ երկրներից։ Կառավարությունը հոկտեմբերի 1-ին փոփոխել է նախկին որոշումը՝ ներմուծման արգելքը սահմանափակելով տոմատի մածուկի չորս կոնկրետ ԵԱՏՄ ԱՏԳ ԱԱ ծածկագրերի նկատմամբ։

Ի՞նչ է արգելվում

Էկոնոմիկայի նախարարության հրապարակման համաձայն՝ ժամանակավոր ներմուծման արգելքը վերաբերում է հետևյալ ծածկագրերին.

- 2002 90 310 0
- 2002 90 390 0
- 2002 90 910 0
- 2002 90 990 0

Սահմանափակումը վերաբերում է նաև ԵԱՏՄ անդամ երկրներից Հայաստան տեղափոխվող համապատասխան ապրանքներին։ Այսինքն՝ խոսքը միայն երրորդ երկրներից ներմուծման մասին չէ։

Միաժամանակ կարևոր է նշել, որ սա ԵԱՏՄ-ի կողմից Հայաստանի նկատմամբ սահմանված արգելք չէ։ Որոշումը ընդունել է Հայաստանի կառավարությունը և այն գործում է Հայաստանի տարածք համապատասխան ապրանքների ներմուծման նկատմամբ։

Ինչո՞ւ է Հայաստանը սահմանափակել ներմուծումը

Կառավարության հիմնավորումը կապված է տեղական լոլիկի մթերման և Հայաստանում արտադրված տոմատի մածուկի իրացման խնդիրների հետ։

Էկոնոմիկայի նախարարությունը դեռ հուլիսին նշել էր, որ ներմուծվող տոմատի մածուկի զգալի ծավալները, տեղական արտադրանքի իրացման և արտահանման դժվարությունները նվազեցրել են տեղական լոլիկի նկատմամբ մթերման պահանջարկը և շուկայում անհավասարակշռություն ստեղծել։

Այդ պատճառով հուլիսի 30-ի կառավարության N1098-Ն որոշմամբ սահմանվեց վեցամսյա ժամանակավոր արգելք՝ օգոստոսի 3-ից սկսած։ Հոկտեմբերի 1-ի N1401-Ն որոշմամբ արդեն ճշգրտվել է, թե որ ապրանքային ծածկագրերի վրա է այն տարածվում։

Ի՞նչ նշանակություն ունի սա լոլիկ արտադրողների համար

Որոշման տրամաբանությունը պարզ է․ կառավարությունը փորձում է պաշտպանել տեղական հումքի մթերման և տեղական տոմատի մածուկի արտադրության շղթան՝ ներմուծվող պատրաստի արտադրանքի մրցակցային ճնշումը նվազեցնելու միջոցով։

Սակայն սահմանափակման իրական ազդեցությունը պետք է գնահատել ոչ միայն մածուկի ներմուծման, այլև լոլիկի մթերման գների, վերամշակող գործարանների արտադրության ծավալների և պատրաստի արտադրանքի իրացման տվյալներով։

Այսինքն՝ ներմուծման սահմանափակումը ինքնին դեռ չի նշանակում, որ լոլիկի արտադրողի եկամուտը կաճի։ Դրա արդյունքը կախված կլինի նրանից, թե վերամշակող ընկերությունները որքան տեղական լոլիկ կմթերեն, ինչ գնով և ինչ ծավալով կկարողանան վաճառել կամ արտահանել պատրաստի մածուկը։

Իսկ ջերմոցային լոլիկի՞ վրա է տարածվում

Ոչ։ Այս որոշումը թարմ լոլիկի ներմուծման արգելք չէ։ Այն վերաբերում է տոմատի մածուկին՝ նշված ԵԱՏՄ ԱՏԳ ԱԱ ծածկագրերով։

Ուստի ջերմոցային տնտեսությունների համար այս որոշման ազդեցությունը պետք է դիտարկել առանձին՝ կախված նրանից, թե տվյալ տնտեսությունը թարմ լոլիկ է վաճառում, թե արտադրանքը նախատեսված է վերամշակման համար։

Այս պահին հիմնական հարցը մնում է այն, թե արդյոք ներմուծման սահմանափակումը կբարձրացնի տեղական լոլիկի մթերման պահանջարկը և կօգնի՞ վերամշակողներին իրացնել հայկական արտադրանքը։

Արգելքը ժամանակավոր է՝ վեց ամիս, իսկ հոկտեմբերի 1-ի փոփոխությամբ սահմանափակվել է դրա կիրառման շրջանակը։

Աղբյուր՝ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարություն։