Խնձորի հյութի և այլ արտադրանքի վերամշակումից հետո մնացող կեղևը, միջուկն ու սերմերը ապագայում կարող են վերածվել սննդամթերքի փաթեթավորման նյութի։

Նոր Զելանդիայի Massey համալսարանի հետազոտողները ուսումնասիրում են խնձորի վերամշակման թափոնների՝ այսպես կոչված խնձորի քուսպի կիրառման հնարավորությունը թղթային հիմքով սննդային փաթեթավորում արտադրելու համար։

Նախնական փորձարկումների արդյունքները խոստումնալից են։ Հետազոտողները պարզել են, որ խնձորի քուսպը փայտային մանրաթելերի հետ խառնելու դեպքում կարող է բարելավել ստացվող նյութի որոշ մեխանիկական հատկություններ։

20 տոկոս խնձորի թափոն՝ ավելի ամուր նյութ

Հետազոտության ընթացքում փորձարկվել է խնձորի վերամշակումից մնացած զանգվածի խառնումը ավանդական փայտային հումքի հետ։

Նախնական տվյալներով՝ նյութի բաղադրության մեջ մոտ 20 տոկոս խնձորի քուսպ ավելացնելը կարող է զգալիորեն բարձրացնել թղթային փաթեթավորման ամրությունն ու կոշտությունը։ Որոշ փորձարկումների դեպքում ստացված նյութը եղել է մոտ 50 տոկոսով ավելի ամուր և կոշտ, քան միայն ավանդական փայտային մանրաթելերից պատրաստված տարբերակը։

Այսինքն՝ գյուղմթերքի վերամշակումից հետո առաջացող մնացորդը կարող է ոչ միայն փոխարինել փաթեթավորման արտադրության հումքի մի մասին, այլև որոշ դեպքերում բարելավել վերջնական արտադրանքի հատկությունները։

Թափոնից՝ նոր արտադրանք

Խնձորի վերամշակումից հետո մնացած կեղևը, միջուկը և սերմերը սովորաբար օգտագործվում են որպես կենդանիների կեր, կոմպոստ կամ պարզապես հեռացվում են որպես թափոն։

Սակայն նոր հետազոտությունը փորձում է այդ մնացորդին ավելի բարձր արժեք հաղորդել։

Սա շրջանաձև տնտեսության հետաքրքիր օրինակ է․ մի արտադրական գործընթացի ենթամթերքը դառնում է մեկ այլ արդյունաբերության հումք։

Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ՝

- նվազեցնել սննդարդյունաբերության թափոնները,
- նվազեցնել փաթեթավորման արտադրության համար նոր հումքի պահանջարկը,
- ստեղծել լրացուցիչ արժեք գյուղմթերքի վերամշակումից,
- նվազեցնել շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը։

Դեռ կան լուծման ենթակա խնդիրներ

Չնայած խոստումնալից արդյունքներին՝ տեխնոլոգիան դեռևս հետազոտական փուլում է։

Գիտնականների հիմնական խնդիրներից մեկը ստացված նյութի ջրի և յուղի նկատմամբ դիմադրողականության բարձրացումն է։ Սննդամթերքի փաթեթավորման համար նյութը պետք է կարողանա պաշտպանել արտադրանքը խոնավությունից և ճարպային նյութերից։

Հաջորդ փուլում հետազոտողները նախատեսում են փորձարկել բուսական հիմքով հատուկ ծածկույթներ, որոնք կարող են բարելավել փաթեթավորման պաշտպանիչ հատկությունները։ Միաժամանակ պետք է գնահատվի տեխնոլոգիայի տնտեսական արդյունավետությունը և արդյունաբերական արտադրության հնարավորությունը։

Կարո՞ղ է գաղափարը հետաքրքրել Հայաստանին

Հայաստանում խնձորի արտադրությունը և վերամշակումը գյուղատնտեսության կարևոր ուղղություններից են։ Խնձորից արտադրվում են հյութեր, խյուսեր, չրեր և այլ սննդամթերք, որոնց արտադրության ընթացքում նույնպես առաջանում են զգալի քանակությամբ մնացորդներ։

Այսօր նման թափոնների հիմնական օգտագործումը սահմանափակվում է կենդանիների կերով կամ օրգանական պարարտանյութով։ Սակայն միջազգային նոր փորձերը ցույց են տալիս, որ վերամշակման մնացորդները կարող են դառնալ նոր արտադրանքի հումք։

Հայաստանի համար նման տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքիր լինել ոչ միայն խնձորի, այլև այլ մրգերի վերամշակման ոլորտում։

Ծիրանի, դեղձի, խաղողի և այլ պտուղների վերամշակումից հետո նույնպես առաջանում են կեղևներ, կորիզներ և բուսական զանգված, որոնք որոշ դեպքերում կարող են կիրառվել նոր արտադրանքների ստեղծման համար։

Վերամշակման ապագան՝ առավելագույն արժեք մեկ կիլոգրամ բերքից

Ժամանակակից գյուղմթերքի վերամշակման ոլորտում աստիճանաբար փոխվում է «թափոն» հասկացությունը։

Եթե նախկինում արտադրությունից հետո մնացած զանգվածը հիմնականում դիտվում էր որպես հեռացման ենթակա նյութ, այսօր գիտությունն ու նոր տեխնոլոգիաները փորձում են գտնել դրա երկրորդ կյանքը։

Խնձորի քուսպից փաթեթավորում արտադրելու փորձը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է նույն բերքից ստանալ ոչ միայն սննդամթերք, այլև նոր արդյունաբերական հումք։

Հնարավոր է, որ ապագայում խնձորի այգուց ստացված բերքի արժեքը որոշվի ոչ միայն վաճառված թարմ մրգի կամ արտադրված հյութի ծավալով, այլև նրանով, թե որքան արդյունավետ է հնարավոր օգտագործել յուրաքանչյուր կիլոգրամի նույնիսկ ամենափոքր մնացորդը։