Կանադայի Բրիտանական Կոլումբիա նահանգի Աբբոթսֆորդ քաղաքում Affinor Growers ընկերությունը ստացել է նոր թույլտվություն՝ ուղղահայաց գյուղատնտեսության իր նախագիծը զարգացնելու համար։ Նախատեսվում է կառուցել շուրջ 2200 քառակուսի մետր ջերմոց և բացօթյա արտադրական տարածք՝ ելակի աճեցման ուղղահայաց համակարգերով։
Կանադական Affinor Growers ընկերությունը շարունակում է զարգացնել Աբբոթսֆորդում գտնվող իր գյուղատնտեսական նախագիծը։ Սեպտեմբերի 29-ին ընկերությունը հայտնել է, որ ստացել է քաղաքային թույլտվություն՝ տարածքի հարթեցման և հողային աշխատանքների իրականացման համար։
Թույլտվությունը նախատեսում է մոտ 4400 քառակուսի մետր տարածքում տեղադրել լրացուցիչ հողային շերտ՝ ուղղահայաց աճեցման համակարգերի տեղադրման համար։ Ընդհանուր առմամբ թույլատրվել է օգտագործել 2850 խորանարդ մետր հողային նյութ։
Ի՞նչ է նախատեսվում կառուցել
Նախագծի նախորդ փուլում ընկերությունը ստացել էր Բրիտանական Կոլումբիայի գյուղատնտեսական հողերի հանձնաժողովի համաձայնությունը՝ տարածքի զարգացման համար։
Նախագծի համաձայն՝ նախատեսվում է ստեղծել՝
- շուրջ 2188 քառակուսի մետր բացօթյա աճեցման տարածք,
- շուրջ 2211 քառակուսի մետր ջերմոց,
- ուղղահայաց աճեցման աշտարակներ՝ ելակի արտադրության համար։
Ընկերության օգտագործած հողատարածքի ընդհանուր մակերեսը 4,3 հեկտար է։ Գյուղատնտեսական հողերի հանձնաժողովը նախագծում նախատեսված ելակի աճեցումն ու ուղղահայաց գյուղատնտեսությունը ճանաչել է որպես գյուղատնտեսական գործունեության տեսակներ։
Կարևոր է նշել, որ տրամադրված թույլտվությունները վերաբերում են տարածքի նախապատրաստման աշխատանքներին։ Դրանք դեռ չեն նշանակում, որ նոր ջերմոցն արդեն կառուցվել կամ սկսել է արտադրել։
Ի՞նչ է ուղղահայաց գյուղատնտեսությունը
Ուղղահայաց գյուղատնտեսության դեպքում բույսերը տեղադրվում են ոչ միայն հորիզոնական հողատարածքում, այլև մի քանի մակարդակներով դասավորված հատուկ համակարգերում։
Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նույն տարածքում օգտագործել աճեցման ավելի մեծ մակերես։ Կախված կիրառվող տեխնոլոգիայից՝ համակարգերը կարող են ներառել ավտոմատացված ոռոգում, սնուցման կառավարում, լուսավորության վերահսկում և կլիմայի կարգավորում։
Affinor Growers-ը մշակում և առևտրայնացնում է սեփական ուղղահայաց աճեցման համակարգերը, որոնք նախատեսված են ելակի և տերևավոր բանջարեղենի արտադրության համար։ Ընկերության նպատակն է տեխնոլոգիայի միջոցով բարձրացնել արտադրության արդյունավետությունը և ընդլայնել տեղական թարմ մթերքի արտադրությունը։
Ի՞նչ առավելություններ և սահմանափակումներ ունի այս մոդելը
Ուղղահայաց աճեցման համակարգերի հիմնական առավելությունը տարածքի արդյունավետ օգտագործումն է։ Դրանք կարող են հետաքրքիր լինել այն տնտեսությունների համար, որոնք սահմանափակ հողատարածք ունեն կամ ցանկանում են արտադրություն կազմակերպել վերահսկվող միջավայրում։
Միաժամանակ նման համակարգերը պահանջում են զգալի նախնական ներդրումներ։ Ջերմոցի կառուցման, ջեռուցման, օդափոխության, լուսավորության և ավտոմատացման ծախսերը կարող են մեծացնել արտադրանքի ինքնարժեքը։
Հետևաբար տեխնոլոգիայի արդյունավետությունը պետք է գնահատել ոչ միայն մեկ քառակուսի մետրից ստացվող բերքի, այլև մեկ կիլոգրամ արտադրանքի ամբողջական ինքնարժեքի հիման վրա։
Կարո՞ղ է այս փորձը հետաքրքրել Հայաստանին
Հայաստանում ևս կան ջերմոցային տնտեսություններ, որոնք փորձում են բարձրացնել արտադրողականությունը և ավելի արդյունավետ օգտագործել տարածքը։ Կանադական նախագիծը կարող է հետաքրքիր օրինակ լինել հատկապես հատապտղային մշակաբույսերի արտադրությամբ զբաղվող տնտեսությունների համար։
Սակայն նման համակարգերի ներդրման նպատակահարմարությունը Հայաստանում կախված կլինի մի քանի գործոնից՝ էներգիայի արժեքից, շուկայի պահանջարկից, տեղական կլիմայական պայմաններից, տեխնոլոգիայի սպասարկման հնարավորություններից և արտադրանքի իրացման գնից։
Կանադայի օրինակը ցույց է տալիս, որ ջերմոցային տնտեսությունների զարգացումը միայն տարածքների ընդլայնման մասին չէ․ աճում է նաև արտադրության կազմակերպման նոր տեխնոլոգիաների դերը։