Նոր տեխնոլոգիան նախատեսված է վարունգի փաթեթի ներսում ավելորդ խոնավությունը վերահսկելու համար։ Ընկերության փորձարկումների համաձայն՝ այն կարող է օգնել ավելի երկար պահպանել արտադրանքի որակը և նվազեցնել փչացման հետ կապված կորուստները։
Ջերմոցում բարձրորակ վարունգ աճեցնելը դեռ չի երաշխավորում, որ արտադրանքը նույն որակով կհասնի սպառողին։ Բերքահավաքից հետո խոնավության կուտակումը, ջերմաստիճանի տատանումները և պահպանման ոչ պատշաճ պայմանները կարող են արագացնել բանջարեղենի փչացումը։ Այս խնդիրը լուծելու նպատակով ամերիկյան Wholesum ընկերությունը ներկայացրել է օրգանական մանր վարունգների համար նախատեսված խոնավության կառավարման նոր փաթեթավորում։
Հոկտեմբերի 7-ին հրապարակված տեղեկության համաձայն՝ լուծումը մշակվել է StePacPPC ընկերության հետ համագործակցությամբ։ Xgo PAZ անվանումով փաթեթավորումը նախատեսված է փաթեթի ներսում ավելորդ խոնավության և կոնդենսատի կուտակումը նվազեցնելու համար՝ միաժամանակ վերահսկելով արտադրանքի շուրջ գազային միջավայրը։
Ինչո՞ւ է խոնավությունը խնդիր վարունգի համար
Երբ ջերմաստիճանը փոխվում է, փաթեթի ներսում կարող են առաջանալ ջրի կաթիլներ։ Դրանք վատացնում են արտադրանքի արտաքին տեսքը և որոշ պայմաններում նպաստում փչացման ու բորբոսի զարգացմանը։
Սովորական փաթեթավորման դեպքում խնդիրը հաճախ լուծում են օդանցքեր ստեղծելով։ Սակայն այդ մոտեցումը կարող է մեծացնել խոնավության կորուստը և խանգարել փաթեթի ներսում վերահսկվող մթնոլորտի պահպանմանը։
Նոր փաթեթավորման նպատակը այս երկու պահանջների միջև հավասարակշռություն ստեղծելն է՝ նվազեցնել ավելորդ խոնավությունը՝ առանց արտադրանքի պահպանման համար անհրաժեշտ պայմանները կորցնելու։
Ի՞նչ են ցույց տվել փորձարկումները
Wholesum-ի ներկայացրած տվյալների համաձայն՝ նոր փաթեթավորումը փորձարկվել է 16-օրյա պահպանման ընթացքում՝ մատակարարման շղթայում հանդիպող պայմանները նմանակող միջավայրում։
Ընկերության հրապարակած արդյունքներով՝
- օրգանական մանր վարունգների և փոքր՝ երկու կծումով ուտելու համար նախատեսված վարունգների որակն ավելի լավ է պահպանվել,
- նվազել է փաթեթի ներսում ավելորդ խոնավության կուտակումը,
- ավելի քիչ են եղել փչացման և բորբոսի տեսանելի նշանները,
- արտադրանքի արտաքին տեսքն ավելի երկար է պահպանվել։
Նախորդ՝ հոկտեմբերի 2-ին հրապարակված տեխնիկական նյութում նշվում է, որ 16-րդ օրը նոր փաթեթավորմամբ փոքր վարունգների ընդհանուր որակի ցուցանիշը 29 տոկոսային կետով բարձր է եղել համեմատության համար օգտագործված մեկ այլ փաթեթավորման տարբերակի ցուցանիշից։ Մանր վարունգների դեպքում առավելությունը կազմել է 10 տոկոսային կետ՝ համեմատած ավանդական՝ մեծ անցքերով փաթեթավորման հետ։
Կարևոր է․ այս թվերը վերաբերում են ընկերության փորձարկումներին և համեմատության կոնկրետ տարբերակներին։ Դրանք չեն նշանակում, որ բոլոր վարունգների պահպանման ժամկետը ցանկացած պայմաններում կավելանա նույն չափով։
Տեխնոլոգիան արդեն կիրառվում է շուկայում
Wholesum-ի տեղեկություններով՝ նոր փաթեթավորումը փորձնական ծրագրով կիրառվել է ԱՄՆ-ի Sprouts Farmers Market մանրածախ ցանցում՝ 2026 թվականի գարնանը։ Ընկերությունը հայտնել է վաճառքի ցուցանիշների բարելավման և փչացման հետևանքով կորուստների նվազման մասին։
Փաթեթավորումը նախատեսված է մանր և փոքր չափի օրգանական վարունգների համար։ Այն համատեղում է խոնավության վերահսկումը, փոփոխված գազային միջավայրը և կոնդենսատի կառավարումը։
Այնուամենայնիվ, հրապարակված տեղեկության մեջ բացակայում են ամբողջական ֆինանսական տվյալները՝ տեխնոլոգիայի ներդրման արժեքի, մեկ կիլոգրամ արտադրանքի հաշվով խնայողության և ներդրման վերադարձի ժամկետի վերաբերյալ։
Ի՞նչ կարող են սովորել հայ ջերմոցատերերը
Հայաստանի ջերմոցային տնտեսությունների համար այս օրինակը ցույց է տալիս, որ բերքի կորուստների նվազեցումը պետք է դիտարկել ոչ միայն աճեցման, այլև բերքահավաքից հետո ամբողջ շղթայի շրջանակում։
Նման լուծումներ գնահատելիս արտադրողներին անհրաժեշտ է հաշվի առնել մի քանի հանգամանք։
1. Չափել իրական կորուստները։ Պետք է գրանցել, թե բերքահավաքից հետո ինչ մասն է փչանում մինչև վաճառքը, որքան ժամանակ է արտադրանքը պահպանվում և ինչ պայմաններում է տեղափոխվում։
2. Համեմատել փաթեթավորման տարբերակները։ Նոր նյութը պետք է փորձարկել նույն տեսակի վարունգի, նույն ջերմաստիճանի և պահպանման համադրելի պայմաններում։
3. Հաշվել ոչ միայն փաթեթի, այլև ամբողջ գործընթացի արժեքը։ Եթե փաթեթավորումն ավելի թանկ է, այն կարող է արդարացվել միայն այն դեպքում, երբ կորուստների նվազեցումից և վաճառքի հնարավորությունների ընդլայնումից ստացված օգուտը գերազանցում է լրացուցիչ ծախսերը։
4. Չանտեսել սառեցման և հիգիենայի պայմանները։ Նույնիսկ առաջադեմ փաթեթավորումը չի փոխարինում ճիշտ բերքահավաքին, մաքուր տարաներին, համապատասխան ջերմաստիճանին և պահպանման կանոններին։
Արդյո՞ք սա լուծում է հայ արտադրողների խնդիրը
Նոր փաթեթավորումը հետաքրքիր օրինակ է, բայց դեռ բավարար տվյալներ չկան՝ այն Հայաստանի պայմաններում արդյունավետ և տնտեսապես շահավետ համարելու համար։ Դրա կիրառելիությունը կախված կլինի փաթեթավորման արժեքից, վաճառքի շուկայից, տեղափոխման տևողությունից և ջերմաստիճանի վերահսկման հնարավորություններից։
Հայ ջերմոցատերերի համար կարևոր է ոչ թե պարզապես նոր տեխնոլոգիա ներմուծելը, այլ հասկանալը, թե որտեղ են առաջանում ամենամեծ կորուստները և ինչ լուծում կարող է դրանք նվազեցնել։
Եզրակացություն․ վարունգի որակը պահպանելու պայքարը չի ավարտվում ջերմոցում։ Ճիշտ փաթեթավորումը, խոնավության վերահսկումը և մատակարարման շղթայի կազմակերպումը կարող են նույնքան կարևոր լինել, որքան բերքի բարձր արտադրողականությունը։