Հայկական պտղարտադրող Belly Bella Fruit Company-ն ներդրել է արտադրության անվտանգության, աշխատողների սոցիալական պայմանների և արտադրանքի հետագծելիության միջազգային չափանիշներ։ Ընկերությունը դարձել է Հայաստանում առաջին գյուղատնտեսական ընկերությունը, որն անցել է GLOBALG.A.P. GRASP սոցիալական պատասխանատվության գնահատումը։ Այս քայլը կարող է հեշտացնել ընկերության մուտքը եվրոպական խոշոր առևտրային ցանցերի մատակարարման համակարգեր։
Ընկերությունը մասնագիտացած է հարթ դեղձի, հարթ նեկտարինի և սալորի արտադրության ու արտահանման մեջ։ Ընկերության պաշտոնական կայքի համաձայն՝ ընդհանուր այգետարածքը կազմում է 600 հեկտար։
Ի՞նչ են նշանակում միջազգային չափանիշները
Belly Bella-ի արտադրական համակարգում կիրառվում են մի քանի միջազգային ստանդարտներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր նպատակը։
- GLOBALG.A.P.՝ վերաբերում է գյուղատնտեսական արտադրության անվտանգությանը, բույսերի պաշտպանության միջոցների կիրառմանը, հիգիենային, փաստաթղթավորմանը և արտադրական գործընթացների վերահսկմանը։
- GRASP՝ լրացնում է GLOBALG.A.P.-ը՝ գնահատելով աշխատողների իրավունքների պաշտպանությունը, աշխատանքի անվտանգությունը, աշխատողների ներկայացվածությունն ու բողոքների ներկայացման մեխանիզմները։
- FSA (Farm Sustainability Assessment)՝ գյուղատնտեսական տնտեսության կայունության գնահատման գործիք է։
- Chain of Custody՝ ապահովում է արտադրանքի ծագման և շարժի հետագծելիությունը մատակարարման շղթայում։
Այս համակարգերը կարևոր են հատկապես այն արտադրողների համար, որոնք ցանկանում են աշխատել միջազգային խոշոր գնորդների հետ։ Եվրոպական մանրածախ ցանցերի համար նշանակություն ունեն ոչ միայն մրգի համը, տեսքը և գինը, այլև դրա արտադրության պայմանները, աշխատողների իրավունքների պահպանումը և ապրանքի ծագումը հաստատող փաստաթղթերը։
Ինչո՞ւ է հետագծելիությունը կարևոր
Պտղի արտահանման գործընթացը չի ավարտվում բերքահավաքով։ Արտադրանքը պետք է տեսակավորվի, սառեցվի, փաթեթավորվի և տեղափոխվի՝ պահպանելով որակի ու անվտանգության պահանջները։
Chain of Custody համակարգը թույլ է տալիս հետևել արտադրանքի շարժին՝ այգուց մինչև առևտրային մատակարարում։ Այն նաև օգնում է կանխել հավաստագրված և չհավաստագրված արտադրանքի խառնումը։
Belly Bella-ն ունի սեփական տեսակավորման և փաթեթավորման ենթակառուցվածք, ինչը հնարավորություն է տալիս վերահսկել բերքի մշակման և առաքման մի շարք փուլեր։
Ի՞նչ է սա նշանակում Հայաստանի պտղաբուծության համար
Եվրոպական շուկա մուտք գործելու համար հայկական պտղարտադրողները պետք է հաշվի առնեն, որ մրցակցությունը միայն բերքի ծավալով և գնով չի սահմանափակվում։ Միջազգային գնորդները կարևորում են մատակարարումների կայունությունը, արտադրանքի միատեսակ որակը, սննդամթերքի անվտանգությունը և ամբողջ շղթայի վերահսկելիությունը։
Belly Bella-ի օրինակը ցույց է տալիս, որ հայկական ընկերությունները կարող են ներդնել միջազգային պահանջներին համապատասխան կառավարման համակարգեր և այդ կերպ բարձրացնել իրենց արտահանման հնարավորությունները։
Միևնույն ժամանակ հավաստագրերն ինքնին չեն երաշխավորում մուտք եվրոպական բոլոր սուպերմարկետներ։ Յուրաքանչյուր գնորդ ունի իր պահանջները, իսկ արտահանման հաջողությունը կախված է նաև արտադրանքի որակից, ծավալներից, գնից և լոգիստիկայից։
Հայաստանի պտղաբուծության համար նման փորձի տարածումը կարող է կարևոր քայլ լինել՝ տեղական արտադրանքն ավելի մրցունակ դարձնելու և արտահանման շուկաները դիվերսիֆիկացնելու ուղղությամբ։