Աշխարհում նոր ուշադրություն է դարձվում ոչ միայն բերքի քանակին, այլև դրա սննդային արժեքին։ Նոր հետազոտական և չափման մեթոդները փորձում են ցույց տալ, թե որքանով է հողի առողջությունը կապված ստացված գյուղմթերքի որակի հետ։
Գյուղատնտեսության ոլորտում երկար ժամանակ ֆերմերի արտադրանքի արժեքը հիմնականում որոշվել է բերքի քանակով, արտաքին տեսքով և շուկայական պահանջարկով։ Սակայն նոր մոտեցումը փորձում է ավելացնել ևս մեկ չափանիշ՝ արտադրանքի սննդային արժեքը։
Օգոստոսի 20-ին հրապարակված նյութում նշվում է, որ սննդանյութերի ավելի առաջադեմ վերլուծությունը կարող է ֆերմերներին հնարավորություն տալ փաստերով ցույց տալ, որ հողի առողջության բարելավումը կարող է կապված լինել ավելի բարձր որակի բերքի հետ։
Հողի առողջությունը՝ արտադրանքի արժեքի մաս
Վերականգնվող գյուղատնտեսության հիմնական գաղափարներից մեկը հողի երկարաժամկետ առողջության պահպանումն է։ Դրա համար կիրառվում են տարբեր մեթոդներ՝ ցանքաշրջանառություն, ծածկային մշակաբույսեր, օրգանական նյութերի օգտագործում, հողի նվազագույն խախտում և այլ մոտեցումներ։
Այս մեթոդների նպատակներից է հողի կառուցվածքի բարելավումը, խոնավության պահպանման կարողության բարձրացումը և սինթետիկ պարարտանյութերից կախվածության նվազեցումը։ Վերջին ուսումնասիրությունները նույնպես ցույց են տալիս, որ հողի առողջության կառավարումը կարող է կապված լինել արտադրողականության և բերքի որակի հետ։
Իսկ ինչպե՞ս կարելի է դրա համար ավելի բարձր գին ստանալ
Խնդիրն այն է, որ ֆերմերը չի կարող պարզապես հայտարարել, որ իր արտադրանքը «ավելի սննդարար» է։ Դրա համար անհրաժեշտ են չափելի ցուցանիշներ և վստահելի մեթոդաբանություն։
Նոր մոտեցումների նպատակն է ստեղծել համակարգ, որի միջոցով հնարավոր կլինի մի կողմից գնահատել հողի վիճակը, մյուս կողմից՝ չափել բերքի սննդային բաղադրությունը։
Եթե այդ կապը հնարավոր լինի հստակ փաստաթղթավորել, ապագայում ֆերմերը կարող է իր արտադրանքը շուկայում ներկայացնել ոչ միայն որպես սովորական գյուղմթերք, այլ որպես ստուգված բարձր սննդային արժեք ունեցող արտադրանք։
Այս մոտեցումը կարող է փոխել նաև գնագոյացման տրամաբանությունը․ ֆերմերը մրցելու է ոչ միայն ցածր ինքնարժեքով, այլև արտադրանքի որակով։
Ինչ նշանակություն կարող է ունենալ հայ ֆերմերի համար
Հայաստանի համար այս գաղափարը հատկապես հետաքրքիր է, քանի որ շատ փոքր և միջին տնտեսություններ ունեն հնարավորություն իրենց արտադրանքը ներկայացնելու որպես որակյալ, տեղական և ավելի բնական արտադրանք։
Օրինակ՝ մրգի, բանջարեղենի, մեղրի կամ այլ գյուղմթերքի դեպքում արտադրողը կարող է աստիճանաբար անցնել «արտադրում եմ և վաճառում» մոդելից դեպի «արտադրում եմ, չափում եմ որակը և դրա հիման վրա շուկայացնում» մոտեցմանը։
Սակայն դրա համար անհրաժեշտ են լաբորատոր հետազոտություններ, հողի պարբերական անալիզներ և սննդային արժեքի չափման հասանելի մեթոդներ։
Աշխարհում արդեն քննարկվում է նաև սննդային արժեքը հավաստող առանձին չափանիշների և հավաստագրման համակարգերի ստեղծումը, որի նպատակն է ապագայում ֆերմերներին հնարավորություն տալ ստուգված բարձր սննդային արժեք ունեցող արտադրանքի համար հավելյալ արժեք ստանալ։
Հողը՝ ֆերմերի կապիտալը
Հողի առողջությունը սովորաբար գնահատվում է որպես երկարաժամկետ գյուղատնտեսական ռեսուրս։ Սակայն նոր մոտեցումը փորձում է այն դիտարկել նաև որպես արտադրանքի արժեքի ձևավորման գործոն։
Եթե ապագայում հնարավոր լինի հողի առողջությունը կապել բերքի կոնկրետ սննդային ցուցանիշների հետ և այդ կապը հաստատել լաբորատոր տվյալներով, ֆերմերի համար կարող է առաջանալ նոր շուկայական առավելություն։
Այսպիսով, ապագայի գյուղատնտեսությունում կարող է կարևոր դառնալ ոչ միայն այն հարցը, թե որքան բերք է ստացվել մեկ հեկտարից, այլև՝ թե ինչ որակի և սննդային արժեքի բերք է ստացվել այդ հողից։