Ռուսաստանը պատրաստ է վերանայել Հայաստանից գյուղատնտեսական և այլ ապրանքների ներմուծման նկատմամբ գործող սահմանափակումները, սակայն դրա համար ակնկալում է հայկական կողմից ներկայացված խախտումների ուսումնասիրության արդյունքները և դրանց վերացման հստակ ծրագիր։

Այս մասին օգոստոսի 19-ին հայտնել է Ռուսաստանի անասնաբուժական և բուսասանիտարական վերահսկողության դաշնային ծառայությունը՝ Ռոսսելխոզնադզորը։ Գերատեսչության փոխանցմամբ՝ հայկական կողմը պետք է ներկայացնի հայտնաբերված սանիտարական, անասնաբուժական և բուսասանիտարական խախտումների հետաքննության արդյունքները, ձեռնարկված միջոցների վերաբերյալ տեղեկատվություն, ինչպես նաև հետագա գործողությունների ծրագիր՝ ԵԱՏՄ պահանջների պահպանությունն ապահովելու համար։

Սահմանափակումները վերաբերում են մի շարք ապրանքների

Հայկական գյուղատնտեսական արտադրանքի նկատմամբ Ռուսաստանի սահմանափակումները վերջին ամիսներին աստիճանաբար ընդլայնվել են։

Մայիսի 30-ից Ռոսսելխոզնադզորը սահմանափակել է Հայաստանից թարմ լոլիկի, վարունգի, պղպեղի, կանաչեղենի և ելակի ներմուծումը՝ պատճառաբանելով բուսասանիտարական պահանջների խախտումները։

Ավելի ուշ սահմանափակումներ են կիրառվել նաև այլ ոլորտների նկատմամբ։ Հուլիսի 27-ից Ռուսաստանը սահմանափակել է Հայաստանից կաթնամթերքի ներմուծումը՝ նշելով անասնաբուժական վերահսկողության հետ կապված խնդիրներ։

Նախկինում սահմանափակումներ էին կիրառվել նաև հայկական ձկնամթերքի, ծաղիկների և որոշ այլ արտադրատեսակների նկատմամբ։

Ինչու է հարցը կարևոր Հայաստանի գյուղատնտեսության համար

Ռուսաստանը հայկական գյուղմթերքի հիմնական արտահանման շուկաներից մեկն է։ Հետևաբար ներմուծման սահմանափակումները կարող են ուղղակի ազդեցություն ունենալ ոչ միայն արտահանող ընկերությունների, այլև գյուղացիական տնտեսությունների վրա։

Եթե արտադրողը չի կարողանում իր բերքը արտահանել նախատեսված շուկա, առաջանում է իրացման խնդիր։ Հատկապես արագ փչացող արտադրանքի դեպքում դա կարող է հանգեցնել գների նվազման, լրացուցիչ պահեստավորման ծախսերի կամ բերքի մի մասի կորստի։

Այս խնդիրը հատկապես կարևոր է բանջարեղենի և մրգերի սեզոնին, երբ արտադրողները սահմանափակ ժամանակ ունեն բերքը իրացնելու համար։

Ռուսաստանը խոսում է ոչ միայն արգելքների, այլև դրանց վերանայման հնարավորության մասին

Ռոսսելխոզնադզորի այսօրվա հայտարարության կարևոր կողմն այն է, որ Մոսկվան չի հայտարարել սահմանափակումների անժամկետ պահպանման մասին։

Գերատեսչությունը նշում է, որ Հայաստանի կողմից անհրաժեշտ տեղեկատվության և գործողությունների ծրագրի ներկայացումից հետո կարող է քննարկվել սահմանափակումների մեղմացման կամ վերացման հարցը։

Այսպիսով, հարցի լուծումը մեծապես կախված է նրանից, թե հայկական կողմը ինչ արդյունքներ կներկայացնի իրականացված ստուգումների վերաբերյալ և ինչ քայլեր կառաջարկի հայտնաբերված խնդիրների վերացման համար։

Խնդիրը միայն արտահանման ծավալները չեն

Գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման համար կարևոր է ոչ միայն արտադրել բավարար քանակությամբ ապրանք, այլև ապահովել դրա անվտանգությունը, հետագծելիությունը և համապատասխանությունը այն երկրի պահանջներին, որտեղ այն վաճառվում է։

Ռոսսելխոզնադզորի հետ կապված խնդիրները ցույց են տալիս, որ հայկական արտադրանքի մրցունակության հարցում առանցքային նշանակություն ունեն նաև լաբորատոր վերահսկողությունը, սերտիֆիկացումը, ֆիտոսանիտարական և անասնաբուժական վերահսկողությունը։

Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև այս հարցերի շուրջ քննարկումները նոր չեն։ Դեռ մայիսին կողմերը պայմանավորվել էին հայկական մի շարք ձեռնարկություններում համատեղ ստուգումներ իրականացնելու շուրջ։

Ի՞նչ է սպասվում հայկական արտադրողին

Այս փուլում գլխավոր հարցը մնում է այն, թե ինչ արդյունք կտան Հայաստանի կողմից իրականացվող ստուգումները և ինչ ժամկետներում հնարավոր կլինի ռուսական կողմին ներկայացնել անհրաժեշտ տեղեկատվությունը։

Եթե սահմանափակումները մեղմացվեն կամ վերացվեն, դա կարևոր նշանակություն կունենա հատկապես մրգի, բանջարեղենի, կաթնամթերքի և այլ գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանմամբ զբաղվող տնտեսվարողների համար։

Միաժամանակ ստեղծված իրավիճակը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, որ արտահանման շուկաների կայունության համար Հայաստանի գյուղատնտեսության առջև դրված խնդիրներից մեկը ոչ միայն արտադրության ծավալների ավելացումն է, այլև արտադրանքի անվտանգության և որակի վերահսկողության համակարգերի ուժեղացումը։

Ագրոպրեսը հետևելու է զարգացումներին և կներկայացնի, թե ինչ քայլեր է Հայաստանի կողմը ձեռնարկելու ռուսական շուկա հայկական գյուղմթերքի մատակարարումների սահմանափակումների վերանայման ուղղությամբ։