Մեղրի կեղծումն ու բնական մեղրի ցածր գները կարող են վտանգել ոչ միայն մեղվաբույծների եկամուտները, այլև մեղուների պահպանությունն ու գյուղատնտեսական մշակաբույսերի փոշոտումը։ Այս խնդիրը բարձրաձայնվել է Հռոմում՝ ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (FAO) Գլոբալ փոշոտիչների համաժողովում։
Նոյեմբերի 5-ին կայացած քննարկման ժամանակ Մեղվաբույծների ասոցիացիաների միջազգային ֆեդերացիայի՝ APIMONDIA-ի նախագահի պաշտոնակատար Պետեր Կոզմուշը նշել է, որ մեղվաբուծության տնտեսական կենսունակությունը փոշոտիչների պաշտպանության կարևոր պայմաններից է։
Կեղծ մեղրը վնասում է ազնիվ արտադրողներին
APIMONDIA-ի ներկայացուցչի խոսքով՝ միջազգային շուկայում մեղրի կեղծումն ու դրա ծագման վերաբերյալ սխալ մակնշումը նվազեցնում են բնական մեղրի նկատմամբ վստահությունը և ճնշում իրական արտադրողների եկամուտները։
Երբ շուկայում հայտնվում է ավելի էժան՝ շաքարային օշարակներով խառնված կամ սխալ ծագմամբ ներկայացված մեղր, ազնիվ արտադրողները դժվարանում են մրցակցել։ Արդյունքում մեղվաբույծների համար նվազում է տնտեսությունը շարունակելու շահագրգռվածությունը։
Կազմակերպությունը կարևորում է մեղրի իսկության ստուգման ավելի հուսալի մեթոդների, վերահսկողության և միջազգային չափորոշիչների կատարելագործումը։
Մեղվաբույծների հեռանալը կարող է վնասել նաև գյուղատնտեսությանը
Մեղուների դերը շատ ավելի լայն է, քան միայն մեղրի արտադրությունը։ Դրանք կարևոր փոշոտիչներ են, որոնցից կախված է բազմաթիվ գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքատվությունն ու որակը։
APIMONDIA-ն ընդգծում է՝ եթե մեղվաբուծությունը դադարի տնտեսական առումով շահավետ լինել, տնտեսություններից կարող են հեռանալ մեղվաբույծները։ Այդ դեպքում կկրճատվեն ոչ միայն մեղվաընտանիքները, այլև գյուղատնտեսական տարածքներում փոշոտման ծառայությունները և մեղուների առողջության վերաբերյալ դաշտային դիտարկումները։
Կազմակերպության գնահատմամբ՝ մեղվաբույծները պետք է դիտարկվեն ոչ միայն որպես մեղրի արտադրողներ, այլև որպես գյուղատնտեսական և էկոլոգիական համակարգերի պահպանության կարևոր մասնակիցներ։
Ինչո՞ւ է հարցը կարևոր Հայաստանի համար
Հայաստանում մեղվաբուծությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղական տնտեսությունների եկամուտների և պտղատու մշակաբույսերի փոշոտման համար։ Հետևաբար մեղրի շուկայի թափանցիկությունը, արտադրանքի իսկության վերահսկողությունը և տեղական մեղվաբույծների մրցունակությունը կարևոր հարցեր են նաև մեր երկրի համար։
Հայկական մեղրի շուկայում կեղծման տարածվածության կամ դրա տնտեսական ազդեցության վերաբերյալ այս հրապարակման մեջ նոր վիճակագրական տվյալներ չեն ներկայացվել։ Սակայն միջազգային քննարկումը հիմք է տալիս բարձրացնելու հարցը՝ արդյոք Հայաստանում բավարար չափով են պաշտպանված բնական մեղր արտադրողներն անբարեխիղճ մրցակցությունից։
Մեղվաբուծության կայունությունը միայն մեղուների հիվանդությունների և թունաքիմիկատների դեմ պայքարով չի ապահովվում։ Կարևոր է նաև, որ մեղվաբույծը կարողանա իր արտադրանքը վաճառել արդար գնով և շարունակել զբաղվել այդ աշխատանքով։
Աղբյուր՝ APIMONDIA, FAO-ի Գլոբալ փոշոտիչների համաժողով, 2026 թ. նոյեմբերի 5–6։