Եվրոպայում տարածվող Shamonda վիրուսը (SHAV) հայտնաբերվել է Մեծ Բրիտանիայի երկու կաթնատու տնտեսություններում՝ Ուելսում և Անգլիայի Շրոպշիր շրջանում։ Մասնագետները զգուշացնում են, որ հիվանդությունը կարող է ազդել կաթնատվության և կենդանիների վերարտադրողական առողջության վրա։
Մեծ Բրիտանիայի Կենդանիների և բույսերի առողջության գործակալությունը (APHA) հայտնել է, որ վիրուսը հայտնաբերվել է 2026 թվականի հոկտեմբերին վերցված նմուշների լաբորատոր հետազոտության արդյունքում։ Սա երկրում վիրուսի առաջին հաստատված հայտնաբերումն է։
Ինչպե՞ս է տարածվում վիրուսը
Shamonda-ն պատկանում է օրթոբունյավիրուսների խմբին և գենետիկորեն մոտ է Schmallenberg վիրուսին։ Ենթադրվում է, որ այն հիմնականում փոխանցվում է Culicoides ցեղի մանր արյունածուծ միջատների խայթոցների միջոցով։
2026 թվականի ընթացքում վիրուսը հայտնաբերվել է եվրոպական մի շարք երկրներում՝ այդ թվում Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում, Իտալիայում, Իսպանիայում, Գերմանիայում և Իռլանդիայում։ Այն արձանագրվել է ոչ միայն խոշոր եղջերավոր կենդանիների, այլև ոչխարների, այծերի, ալպակաների և ձիերի մոտ։
Որո՞նք են հիմնական ախտանշանները
Խոշոր եղջերավոր կենդանիների մոտ վիրուսը կարող է առաջացնել՝
- ջերմություն և փորլուծություն,
- ախորժակի նվազում և թուլություն,
- որոճման նվազում,
- կաթնատվության հանկարծակի անկում,
- վերարտադրողական խնդիրներ և վիժումներ։
Հատուկ մտահոգություն է առաջացնում հղի կենդանիների վարակումը։ Եվրոպական որոշ դեպքերում արձանագրվել են պտղի զարգացման խանգարումներ և բնածին արատներ։
Միևնույն ժամանակ մասնագետները նշում են, որ այս ախտանշանները հատուկ չեն միայն Shamonda վիրուսին։ Հաստատման համար անհրաժեշտ է լաբորատոր հետազոտություն։
Ի՞նչ միջոցներ են առաջարկում մասնագետները
Մեծ Բրիտանիայում ներկայումս լրացուցիչ սահմանափակումներ չեն սահմանվել, քանի որ վիրուսը երկրում պարտադիր ծանուցման ենթակա հիվանդություն չէ։ Այնուամենայնիվ, անասնապահներին խորհուրդ է տրվում հետևել կենդանիների վիճակին և կասկածելի ախտանշանների դեպքում դիմել անասնաբույժի։
Կարևոր կանխարգելիչ քայլերից են կենդանիների կացարաններում միջատների մուտքի սահմանափակումը, հատկապես լուսաբացին և մթնշաղին, տարածքների մաքրության պահպանումը և կենդանիների ձեռքբերման ժամանակ դրանց ծագման ու առողջական վիճակի ստուգումը։
Այս պահին Մեծ Բրիտանիայում և ԵՄ-ում վիրուսի դեմ առևտրային պատվաստանյութ հասանելի չէ։
Վտանգ կա՞ մարդկանց և սննդամթերքի համար
Մեծ Բրիտանիայի պաշտոնական մարմինների տվյալներով՝ մինչ այժմ Ֆրանսիայում արձանագրվել է մարդու վարակման մեկ դեպք՝ ծանր իմունային անբավարարություն ունեցող անձի մոտ։ Մարդկանց շրջանում ավելի լայն տարածման ապացույցներ չկան, իսկ ընդհանուր բնակչության համար ռիսկը գնահատվում է շատ ցածր։ Սննդամթերքի անվտանգության մարմինը նույնպես չի հայտնաբերել ապացույցներ, որ վիրուսը սննդային վտանգ է ներկայացնում։
Shamonda վիրուսի տարածումը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր են կենդանիների առողջության շարունակական վերահսկողությունը, վաղ ախտորոշումը և անասնաբուժական ծառայությունների պատրաստվածությունը։
Աղբյուրներ՝ Մեծ Բրիտանիայի Կենդանիների և բույսերի առողջության գործակալություն (APHA), GOV.UK, GOV.WALES, AHDB։