Ավստրիայից Հայաստան է ներմուծվել Ֆլեքվի (Fleckvieh) ցեղատեսակի 64 տոհմային խոշոր եղջերավոր կենդանի։ Ներմուծումն իրականացվել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության՝ 2025-2029 թվականների տավարաբուծության զարգացման ծրագրի շրջանակում։ Ձեռք բերված կենդանիների համար նախատեսվում է շուրջ 35 մլն դրամի փոխհատուցում։
Նախաձեռնությունն իրականացվել է հայ-ավստրիական համագործակցության և «Նորարարական անասնապահություն․ կենդանիների նախրաքաշ, բուծում և շուկաներ» (INLIMA) ծրագրի շրջանակում։ Ներմուծված 64 կենդանիներից 32-ը ձեռք է բերել հայ ֆերմեր Խաչիկ Հովսեփյանը։
Ֆլեքվի․ կաթի և մսի համատեղ արտադրության ցեղատեսակ
Ֆլեքվին հայտնի է որպես կաթնամսային՝ երկակի նշանակության ցեղատեսակ։ Այն տարածված է Ավստրիայում, Գերմանիայում, Շվեյցարիայում և եվրոպական այլ երկրներում։ Ցեղատեսակի գլխավոր առավելությունն այն է, որ կենդանիները կարող են ապահովել ինչպես կաթի, այնպես էլ մսի արտադրություն։
Ֆլեքվիի հիմնական առանձնահատկություններն են՝
- Կաթնատվություն․ Ավստրիայում ցեղատեսակի կովերի միջին կաթնատվությունը 305 օրվա ընթացքում կազմում է շուրջ 8,077 կգ։
- Կաթի որակ․ կաթը բնութագրվում է յուղայնության և սպիտակուցի համեմատաբար բարձր ցուցանիշներով։ Ավստրիական տվյալներով՝ միջին յուղայնությունը 4,16%, սպիտակուցինը՝ 3,43% է։
- Մսային հատկանիշներ․ կենդանիներն ունեն լավ զարգացած մկանային համակարգ, արագ աճ և մսի արտադրության բարձր ներուժ։
- Բազմացում․ ցեղատեսակն առանձնանում է լավ պտղաբերությամբ և մայրական հատկանիշներով։
- Առողջություն և դիմացկունություն․ համարվում է ամուր կառուցվածքով, տարբեր կերակրման և պահվածքի պայմաններին հարմարվող ցեղատեսակ։ Բուծման մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև կուրծքի առողջությանը և նյութափոխանակության կայունությանը։
Ֆլեքվիի կովերը սովորաբար ունենում են կարմրասպիտակ կամ դեղնասպիտակ խայտաբղետ գունավորում։ Հաճախ հանդիպող բնորոշ նշանը սպիտակ գլուխն է։ Հասուն կովերի կենդանի զանգվածը, կախված գենետիկայից և պահվածքի պայմաններից, կարող է լինել մոտ 650-850 կգ։
Ի՞նչ կարող է տալ ցեղատեսակի ներմուծումը Հայաստանին
Ֆլեքվիի ներմուծումը կարող է նպաստել հայկական տավարաբուծության գենետիկական ներուժի բարելավմանը։ Կաթնամսային ուղղության ցեղատեսակի կիրառումը հնարավորություն է տալիս ֆերմերներին միաժամանակ զարգացնել կաթի և տավարի մսի արտադրությունը։
Սակայն ցեղատեսակի բարձր արտադրողականությունը ինքնաբերաբար չի երաշխավորվում։ Արդյունքը կախված է կենդանիների կերակրումից, պահվածքի պայմաններից, անասնաբուժական սպասարկումից, վերարտադրության կազմակերպումից և տոհմային ընտրությունից։
Հայաստանի ֆերմերային տնտեսությունների համար կարևոր կլինի նաև գնահատել, թե որքանով են այս կենդանիները հարմարվում տեղական կլիմայական պայմաններին և ինչ տնտեսական արդյունք են ապահովում՝ հաշվի առնելով կերի, աշխատուժի ու անասնաբուժական ծախսերը։