Տաշիր համայնքի Պրիվոլնոյե գյուղի անասնապահները կաթը «Աշտարակ կաթ» վերամշակող ընկերությանը հանձնում են 130 դրամով մեկ լիտրի դիմաց։ Գյուղացիները նշում են, որ այս գինը չի ծածկում նույնիսկ հիմնական ծախսերը, մինչդեռ խանութներում կաթնամթերքի գներն աճել են։

«Վառելիքը թանկ առնում են, խոտը կարկուտը տվեց, հիմա խոտ չկա։ Ո՞նց են ապրելու մարդիկ։ Էդ մի կաթով են ապրում, էդ էլ ջրի գին ա», — ասում է գյուղի բնակիչներից մեկը։
Պրիվոլնոյեի բնակիչ Նելլին հավելում է. «Էս է խոտհնձի շրջան է, վառելիքը թանկ է։ Որ հաշվես, պրեսին ես փող տալիս, բանվորին ես փող տալիս։ Արդյունքում մեր տանջանքն ա մնում»։ Մեկ այլ բնակիչ՝ Նազիկ Մանուկյանը, նշում է, որ ամեն ինչ թանկացել է, իսկ «մեր տանջանքը գին չունի»։

Ինչու են դժգոհում ֆերմերները
Գյուղացիների խոսքով՝ որքան շատ են բողոքում, մթերման գինն այնքան իջնում է։ Նրանք համեմատում են, որ մի ժամանակ կաթը «ջրի գին» էր, իսկ հիմա մեկ լիտր կաթի գնով նույնիսկ կես լիտր ջուր չեն կարող գնել։ Խոտի բերքահավաքի շրջանում ծախսերը մեծանում են (վառելիք, աշխատուժ, տեխնիկա), իսկ կարկուտից խոտի վնասը ավելի է սրում խնդիրը։

Այս իրավիճակը նոր չէ։ Նախկին տարիներին էլ Պրիվոլնոյեի և այլ գյուղերի ֆերմերները բարձրաձայնել են մթերման ցածր գների մասին և երբեմն պայմաններ են դրել վերամշակողների առաջ։ Միևնույն ժամանակ, շուկայում կաթնամթերքի մանրածախ գները զգալիորեն բարձր են մթերման գնից։

Լայն համատեքստը

Հայաստանում խոշոր եղջերավոր անասունների գլխաքանակը վերջին տարիներին նվազել է, ինչը կապված է նաև արտադրության ցածր շահութաբերության հետ։ Շատ փոքր և միջին տնտեսություններ հիմնական եկամուտը ստանում են կաթի վաճառքից։ Երբ մթերման գինը չի ծածկում կերի, վառելիքի և աշխատուժի ծախսերը, տնտեսությունները կրճատում են գլխաքանակը կամ դուրս են գալիս ոլորտից։

Միևնույն ժամանակ, կառավարությունը ունի ծրագրեր տոհմային կենդանիների ձեռքբերման աջակցության (արժեքի մինչև 50 տոկոսի փոխհատուցում) և «խելացի» անասնաշենքերի կառուցման համար։ Սակայն այս միջոցառումների ազդեցությունը դեռևս չի փոխել փոքր տնտեսությունների մթերման գնային իրավիճակը։
Փորձագետները նշում են, որ կաթի մթերման գնի և մանրածախ գնի միջև մեծ տարբերությունը, ինչպես նաև կաթի փոշու ներմուծումները, ճնշում են տեղական հում կաթի գնի վրա։ Առանց գնային կայունության կամ մթերման նվազագույն գնի մեխանիզմների, փոքր անասնապահական տնտեսությունները շարունակում են մնալ խոցելի։