Թռչնաբուծության մեջ հիվանդությունների դեմ պայքարը միայն ժամանակին պատվաստելու հարց չէ։ Նոր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ կարևոր է նաև հասկանալ՝ ինչ վիրուսի դեմ է պետք պաշտպանել թռչուններին և որքանով է ընտրված պատվաստանյութը համապատասխանում շրջանառվող վիրուսի տարբերակներին։

Այս հարցը հատկապես կարևոր է վարակիչ բուրսալ հիվանդության՝ IBD-ի (Gumboro disease) դեպքում։ Հիվանդությունը հիմնականում վտանգավոր է երիտասարդ հավերի համար և կարող է վնասել նրանց իմունային համակարգը՝ թռչուններին ավելի խոցելի դարձնելով այլ վարակների նկատմամբ։

Հարյուրավոր վիրուսների ուսումնասիրություն

Նոր ուսումնասիրության ընթացքում մասնագետները վերլուծել են մոտ 1,500 վիրուսի գենետիկական հաջորդականություն, որոնք հավաքվել են շուրջ 15 տարվա ընթացքում։

Հետազոտողները հայտնաբերել են վիրուսի մոտ 10–12 հիմնական հակածինային տարբերակներ։ Սա կարևոր է, քանի որ նույն հիվանդության հարուցիչը կարող է տարբեր շրջաններում ունենալ գենետիկ և հակածինային տարբերություններ։

Այսինքն՝ մի վայրում արդյունավետ աշխատող պատվաստանյութը պարտադիր չէ, որ նույն արդյունավետությամբ աշխատի մեկ այլ տարածաշրջանում։

Ինչու է կարևոր վաղ պաշտպանությունը

IBD-ի դեպքում հատկապես վտանգավոր է վարակվելը թռչնի կյանքի առաջին շաբաթներին։

Եթե ճուտը այդ ժամանակահատվածում վարակվում է, նրա իմունային համակարգը կարող է թուլանալ։ Արդյունքում մեծանում է երկրորդային վարակների վտանգը, իսկ ամբողջ հոտի աճն ու արտադրողականությունը կարող են նվազել։

Հետազոտության հեղինակների մոտեցումն այն է, որ ֆերմաներում պատվաստման ծրագիրը պետք է մշակվի ոչ միայն ընդհանուր սխեմայով, այլ նաև հաշվի առնի տարածքում շրջանառվող վիրուսի առանձնահատկությունները։

Ի՞նչ է սա նշանակում ֆերմերի համար

Պարզ ասած՝ «պատվաստել ենք» արտահայտությունը դեռ չի նշանակում, որ հոտը լիարժեք պաշտպանված է։

Կարևոր է հասկանալ՝

- որ հիվանդությունն է տարածված տվյալ տարածաշրջանում,
- ինչ վիրուսային տարբերակներ են շրջանառվում,
- ինչ պատվաստանյութ է օգտագործվում,
- երբ է կատարվում պատվաստումը,
- և որքան լավ է ձևավորվում իմունային պաշտպանությունը։

Մասնագետները նաև ընդգծում են, որ պատվաստումը հիվանդությունների կանխարգելման ամբողջ համակարգի միայն մի մասն է։ Դրան պետք է ավելացնել կենսաանվտանգությունը, մաքրությունը, ճիշտ սնուցումը, ջրի որակը և հոտի առողջության մշտական վերահսկումը։

Ինչու է թեման կարևոր Հայաստանի համար

Հայաստանի թռչնաբուծական տնտեսությունների համար սա կարևոր հիշեցում է․ հիվանդության կանխարգելման դեպքում պետք է առաջնորդվել ոչ միայն պատվաստումների օրացույցով, այլ նաև տվյալ տնտեսության իրական համաճարակաբանական իրավիճակով։

Հատկապես խոշոր տնտեսությունների համար վիրուսի շրջանառվող տարբերակների և պատվաստման արդյունավետության մասին տվյալների հավաքագրումը կարող է օգնել ավելի ճիշտ ընտրել պաշտպանական ռազմավարությունը և նվազեցնել արտադրական կորուստների ռիսկը։

Աղբյուր՝ The Poultry Site, World’s Poultry Congress-ի ներկայացված հետազոտական տվյալներ։