Եվրոպական միությունում 2026 թվականի առաջին կեսին ոչխարի մսի առաջարկը նվազել է, մինչդեռ արտահանման պահանջարկը շարունակում է բարձր մնալ։ Շուկայի այս փոփոխությունը կարևոր է նաև ոչխարաբուծությամբ զբաղվող երկրների համար, քանի որ Եվրոպայում առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցության փոփոխությունը կարող է ազդել միջազգային առևտրի և գների վրա։
Ըստ 2026 թվականի հունվար-հունիս ամիսների տվյալների՝ ԵՄ-ում ոչխարի մսի արտադրությունը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է մոտ 3 հազար տոննայով՝ 2%-ով։ Արտադրության անկում է գրանցվել մի շարք խոշոր արտադրող երկրներում, այդ թվում՝ Իսպանիայում, Հունաստանում և Իռլանդիայում։ Միաժամանակ Ֆրանսիայում և Իտալիայում արտադրությունն աճել է, սակայն այդ աճը չի փոխհատուցել մյուս երկրների անկումը։
Արտադրության նվազման հիմնական գործոններից մեկը ոլորտում բարձր ծախսերն են։ Շուկայական վերլուծության համաձայն՝ կերի, էներգիայի և աշխատուժի թանկացումը նվազեցնում է ֆերմերների շահութաբերությունը։ Մի շարք երկրներում խնդիր է նաև ոչխարների գլխաքանակի նվազումը և ֆերմերների ծերացումը։
Միաժամանակ ԵՄ-ից ոչխարի թարմ և սառեցված մսի արտահանումը հունվար-հուլիսին աճել է 17%-ով՝ հասնելով մոտ 19,400 տոննայի։ Արտահանման հիմնական ուղղություններից մեկը Ալժիրն է, ուր մատակարարումները տարեկան կտրվածքով աճել են 12%-ով՝ հասնելով մոտ 8,900 տոննայի։ ԵՄ-ից Մեծ Բրիտանիա արտահանումն աճել է 43%-ով՝ հասնելով 4,500 տոննայի։
Միևնույն ժամանակ ԵՄ-ն շարունակում է մեծապես կախված մնալ ներմուծումից։ Եվրոպական հանձնաժողովի տվյալներով՝ ներմուծվող ոչխարի, գառան և այծի միսը կազմում է ԵՄ սպառման մոտ 20%-ը, իսկ ներմուծման շուրջ 80%-ը բաժին է ընկնում Նոր Զելանդիային։
Ի՞նչ է սա նշանակում Հայաստանի համար
Եվրոպական շուկայում ոչխարի մսի արտադրության նվազումը ինքնին չի նշանակում, որ հայկական ոչխարի մսի արտահանման համար անմիջապես նոր շուկա է բացվում։ Դրա համար անհրաժեշտ են համապատասխան արտադրական ծավալներ, անասնաբուժական պահանջների պահպանում, սպանդի և սառը շղթայի ենթակառուցվածքներ, ինչպես նաև ԵՄ շուկայի պահանջներին համապատասխան սերտիֆիկացում։
Սակայն շուկայի ներկայիս միտումը ցույց է տալիս, որ Եվրոպայում ոչխարի մսի ոլորտում առաջարկի սահմանափակումը և արտաքին պահանջարկի աճը շարունակելու են մնալ կարևոր գործոններ։
Հայաստանի ոչխարաբուծության համար հետևելու արժանի ցուցանիշներն են՝ կենդանիների գլխաքանակը, մսի ինքնարժեքը, սպանդի ծավալները, արտահանման հնարավոր շուկաները և միջազգային գների փոփոխությունը։
ԵՄ-ում ներկայում հաշվվում է ավելի քան 70 միլիոն ոչխար և այծ, իսկ ոչխարաբուծությունը հատկապես տարածված է տնտեսապես խոցելի, այդ թվում՝ լեռնային տարածաշրջաններում։