Գեղարքունիքի անասնապահական տնտեսությունները ձմռան նախապատրաստական փուլում արդեն կուտակել են ավելի քան 116 հազար տոննա խոտ, իսկ անասնակերի պաշարներին ավելացել է ևս շուրջ 10 հազար տոննա ծղոտ։ Միաժամանակ մարզում շարունակվում է հացահատիկի բերքահավաքը։
Սեպտեմբերի 24-ի դրությամբ մարզի գյուղացիական տնտեսություններում կուտակվել է 116 հազար 51 տոննա խոտ և 10 հազար տոննա ծղոտ։ Անասնակերի բերքահավաքը դեռ ավարտված չէ։
Այս թվերը հատկապես կարևոր են անասնապահական տնտեսությունների համար, քանի որ աշնան ավարտին մոտենալուն զուգահեռ հիմնական հարցերից մեկը դառնում է ոչ միայն կենդանիների գլխաքանակը, այլև ձմռան համար անհրաժեշտ կերի պաշարի ձևավորումը։
Հացահատիկի բերքահավաքը նույնպես շարունակվում է
Գեղարքունիքում այս տարվա աշնանացան ցորենի ցանքատարածքները կազմել են 14 հազար 651 հեկտար։ Դրանցից մինչև սեպտեմբերի 24-ը հնձվել է 12 հազար 265 հեկտարը՝ ցանքերի շուրջ 84 տոկոսը։
Հավաքվել է 35 հազար 694 տոննա ցորեն, իսկ միջին բերքատվությունը կազմել է 29.1 ցենտներ մեկ հեկտարից։
Գարնանացան ցորենի 596.7 հեկտարից հնձվել է 544 հեկտարը, ստացվել է 1,150.8 տոննա հացահատիկ՝ միջինը 21.1 ցենտներ մեկ հեկտարից։
Գարնանացան գարու դեպքում պատկերը ավելի առաջ է․ ցանված 9,100 հեկտարից հնձվել է 8,747 հեկտարը։ Ստացվել է 22 հազար 291 տոննա գարի, միջին բերքատվությունը՝ 25.5 ցենտներ մեկ հեկտարից։
Այսինքն՝ մարզի գյուղատնտեսական տնտեսություններում կերի պաշարի ձևավորումը տեղի է ունենում միաժամանակ հացահատիկի բերքահավաքի ավարտական փուլին։
116 հազար տոննա խոտը դեռ վերջնական ցուցանիշը չէ
Կարևոր է, որ նշված 116,051 տոննան վերջնական տարեկան պաշարը չէ։
Մարզպետի աշխատակազմի տվյալներով՝ անասնակերի և հացահատիկի բերքահավաքը շարունակվում է, իսկ որոշ համայնքներում արդեն սկսվել է նաև կարտոֆիլի բերքահավաքը։
Այսինքն՝ առաջիկա շաբաթներին կերի ընդհանուր պաշարը կարող է ավելանալ։
Միաժամանակ այս ցուցանիշը միայնակ չի թույլ տալիս ասել՝ արդյոք Գեղարքունիքի բոլոր անասնապահական տնտեսությունները ձմռանը բավարար կեր կունենան։
Դրա համար անհրաժեշտ է համադրել առնվազն երեք տվյալ՝ անասնագլխաքանակը, յուրաքանչյուր տեսակի կենդանու կերի պահանջարկը և փաստացի պահեստավորված կերի ծավալը։
Խոտից բացի՝ կարևոր է նաև ծղոտը
Մարզում արդեն կուտակված է մոտ 10 հազար տոննա ծղոտ։
Ծղոտը խոտի լիարժեք փոխարինող չէ, քանի որ սննդային արժեքով դրանք նույնը չեն։ Սակայն այն կարող է օգտագործվել կենդանիների կերային ռացիոնում՝ կախված կենդանու տեսակից, արտադրողականությունից և այլ կերերի հետ համադրությունից։
Հետևաբար ձմռան նախապատրաստությունը միայն «քանի տոննա խոտ կա» հարցը չէ։ Կարևոր է նաև հասկանալ պաշարի որակը, խոնավությունը, պահպանման պայմանները և այն, թե ինչ այլ կերեր ունի տնտեսությունը։
Հացահատիկը նույնպես անասնապահության խնդիր է
Գեղարքունիքի հացահատիկի բերքը կարևոր է ոչ միայն բուսաբուծության տեսանկյունից։
Հացահատիկը կարող է դառնալ անասնապահական տնտեսությունների կերային ռացիոնի կարևոր բաղադրիչներից մեկը՝ հատկապես այն տնտեսություններում, որտեղ պահվում են բարձր արտադրողականությամբ կենդանիներ։
Մարզում այս պահին արդեն հավաքվել է ընդհանուր առմամբ 60 հազար 378 տոննա հացահատիկ, այդ թվում՝ աշնանացան և գարնանացան ցորեն, գարի, այլ հացահատիկ և հատիկաընդեղեն։
Միայն գարնանացան գարուց ստացված բերքը կազմում է ավելի քան 22 հազար տոննա։
Այս ցուցանիշները ցույց են տալիս, որ Գեղարքունիքում ձմռան կերային բազան ձևավորվում է մի քանի աղբյուրից, այլ ոչ միայն խոտից։
Անասնապահի համար հիմա կարևոր է ոչ միայն պաշարը, այլև դրա պահպանումը
Խոտի մեծ քանակ հավաքելը դեռ չի նշանակում, որ ամբողջ պաշարը նույն որակով կհասնի ձմռան ավարտին։
Անասնակերի պահպանման ժամանակ կարևոր է պաշտպանել այն խոնավությունից, տեղումներից և փչացումից։ Վատ պահեստավորումը կարող է հանգեցնել ինչպես սննդային արժեքի կորստի, այնպես էլ կենդանիների առողջության համար խնդիրների առաջացման։
Հետևաբար բերքահավաքի ավարտից հետո հաջորդ փուլը պահեստավորման ճիշտ կազմակերպումն է։
Այս հարցը հատկապես կարևոր է Գեղարքունիքի նման մարզում, որտեղ ձմեռային պայմանները կարող են սահմանափակել կենդանիների արածեցման հնարավորությունները և մեծացնել պահեստավորված կերի նկատմամբ կախվածությունը։
Ձմռան պատրաստությունը դեռ շարունակվում է
Սեպտեմբերի վերջին Գեղարքունիքի տնտեսությունները դեռ ավարտում են տարվա բերքահավաքը։ Արդեն կուտակված 116,051 տոննա խոտը և 10 հազար տոննա ծղոտը զգալի կերային պաշար են, սակայն դրանց վերջնական նշանակությունը հնարավոր կլինի գնահատել միայն ամբողջ բերքահավաքի և անասնագլխաքանակի տվյալների համադրությամբ։
Առաջիկա շաբաթներին ուշադրության կենտրոնում, հետևաբար, պետք է լինեն երեք հարցեր՝ որքան կեր կհավաքվի վերջնական արդյունքում, ինչ որակի կլինի այն և արդյոք այդ պաշարը համարժեք կլինի մարզի անասնագլխաքանակի ձմեռային պահանջարկին։
Գեղարքունիքի համար անասնակերի հարցը պարզապես աշնանային բերքահավաքի վիճակագրություն չէ․ դա նաև այն հիմքն է, որի վրա անասնապահական տնտեսությունները պետք է անցնեն առաջիկա ձմեռը։