Հյուսիսային Իռլանդիայում անասնապահներին կոչ են անում ավելի ուշադիր լինել ոչխարների քոսախտի նկատմամբ։ Կենդանիների ֆերմաներից ֆերմաներ և անասնաշուկաներ տեղափոխությունների ակտիվացումը մեծացնում է հիվանդության տարածման վտանգը։
Ոչխարաբուծության ոլորտում կենդանիների առողջության կարևոր խնդիրներից մեկը ոչխարների քոսախտն է՝ խիստ վարակիչ մակաբուծային հիվանդություն, որը կարող է տարածվել կենդանիների անմիջական շփման, ընդհանուր օգտագործվող սարքավորումների և կենդանիների հետ աշխատելու համար նախատեսված տարածքների միջոցով։
Օգոստոսի 18-ին Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆերմերների միությունը՝ UFU-ն, ոչխարաբույծներին կոչ է արել հատկապես ուշադիր լինել հիվանդության հնարավոր նշանների նկատմամբ, քանի որ այս շրջանում ավելանում են ոչխարների վաճառքի և տեղափոխության դեպքերը։
Ինչպե՞ս է տարածվում հիվանդությունը
Ոչխարների քոսախտը առաջանում է Psoroptes ovis մակաբույծի պատճառով։ Այն ապրում է կենդանու մաշկի մակերեսին և կարող է առաջացնել ուժեղ քոր ու մաշկի գրգռում։
Հիվանդության տարածման հիմնական ճանապարհներից մեկը վարակված կենդանու շփումն է առողջ ոչխարի հետ։
Վտանգ կարող են ներկայացնել նաև ընդհանուր օգտագործվող հարմարանքները, սարքավորումները և այն տարածքները, որտեղ միաժամանակ տարբեր տնտեսությունների կենդանիներ են հայտնվում։
Հենց այդ պատճառով կենդանիների տեղափոխության և անասնաշուկաների ակտիվության աճը կարող է բարձրացնել հիվանդության տարածման հավանականությունը։
Որո՞նք են հիմնական նշանները
Ֆերմերներին խորհուրդ է տրվում ուշադրություն դարձնել հատկապես՝
կենդանու մշտական քորին,
մարմինը տարբեր առարկաների վրա քսելուն,
անհանգիստ վարքին,
բրդի թափվելուն,
մաշկի գրգռվածությանը։
Սակայն խնդիրն այն է, որ մակաբույծը միշտ չէ, որ հնարավոր է տեսնել անզեն աչքով։ Բացի այդ, վարակվելուց հետո հիվանդության կլինիկական նշանները կարող են ի հայտ գալ միայն մի քանի շաբաթ անց։
Հետևաբար միայն կենդանու արտաքին տեսքով հիվանդության բացակայությունը հաստատելը կարող է բավարար չլինել։
Նոր կենդանիներին անմիջապես միացնելը կարող է վտանգավոր լինել
Մասնագետների գլխավոր խորհուրդներից մեկը նոր գնված ոչխարների կարանտինացումն է։
Այսինքն՝ նոր կենդանիներին պետք է որոշ ժամանակ պահել հիմնական հոտից առանձին և հետևել նրանց առողջական վիճակին՝ նախքան մյուս կենդանիների հետ միացնելը։
Այս պարզ միջոցը կարող է զգալիորեն նվազեցնել հիվանդության ներթափանցման վտանգը տնտեսություն։
Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆերմերների միությունը նաև խորհուրդ է տալիս պարբերաբար զննել կենդանիներին և կասկածի դեպքում հնարավորինս արագ դիմել անասնաբույժի։
Ախտորոշումը նույնպես կարևոր է
Եթե հիվանդության առկայության վերաբերյալ կասկած կա, կարող են կիրառվել լաբորատոր հետազոտություններ։
Հյուսիսային Իռլանդիայի մասնագիտական կառույցները նշում են, որ որոշ դեպքերում արյան հետազոտությունը կարող է օգնել հաստատել վարակը, հատկապես երբ արտաքին նշանները բավարար չեն։
Սա կարևոր է, քանի որ վաղ հայտնաբերումը հնարավորություն է տալիս ավելի արագ մեկուսացնել վարակված կենդանիներին և սահմանափակել հիվանդության տարածումը հոտում։
Բուժումը պետք է լինի վերահսկվող
Մասնագետները ֆերմերներին կոչ են անում դեղորայքը չօգտագործել ինքնուրույն և առանց համապատասխան խորհրդատվության։
Պատշաճ բուժման ընտրությունը պետք է կատարվի անասնաբույժի հետ համագործակցությամբ։ Մասնագետները նաև ընդգծում են դեղերի պատասխանատու օգտագործման կարևորությունը՝ բուժման արդյունավետությունը պահպանելու և հոտի առողջությունը երկարաժամկետ պաշտպանելու համար։
Նախկին հետազոտությունները Հյուսիսային Իռլանդիայում ցույց են տվել, որ հիվանդության վերահսկման խնդիրներից են եղել ոչ բավարար կարանտինային միջոցառումները և կանխարգելիչ բուժման որոշ անարդյունավետ մոտեցումները։ Ուսումնասիրության ընթացքում քոսախտ հայտնաբերվել էր բոլոր վեց շրջաններում՝ 60 հոտում։
Ինչո՞ւ է սա կարևոր նաև Հայաստանի ոչխարաբույծների համար
Թեև այսօրվա ահազանգը վերաբերում է Հյուսիսային Իռլանդիային, խնդիրը կարող է կարևոր դաս լինել նաև Հայաստանի ոչխարաբուծության համար։
Հայաստանում նույնպես կենդանիների գնումը, վաճառքը, տեղափոխությունը և տարբեր տնտեսությունների միջև շփումները կարող են ստեղծել վարակիչ հիվանդությունների տարածման ռիսկեր։
Հատկապես կարևոր է նոր կենդանիների կարանտինացումը, պարբերական անասնաբուժական զննումը և հիվանդության կասկածի դեպքում արագ մասնագիտական օգնության դիմելը։
Ֆերմերի համար մի քանի օր լրացուցիչ վերահսկողությունը կարող է շատ ավելի քիչ ծախս արժենալ, քան ամբողջ հոտում հիվանդության տարածման հետևանքների վերացումը։
Հիվանդությունների կանխարգելումը սկսվում է ֆերմայում
Ոչխարների քոսախտի վերաբերյալ այսօրվա նախազգուշացումը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, որ անասնապահության մեջ կենսաանվտանգությունը միայն խոշոր տնտեսությունների խնդիր չէ։
Նոր կենդանու կարանտին, պարբերական զննում, մաքուր սարքավորումներ, կենդանիների տեղաշարժի վերահսկողություն և անասնաբույժի հետ արագ կապ․ այս պարզ քայլերը կարող են զգալիորեն նվազեցնել հիվանդության տարածման վտանգը։
Աղբյուրներ՝ FarmingUK, Ulster Farmers’ Union, Animal Health & Welfare Northern Ireland։ �
