Մեծ Բրիտանիայում աննախադեպ շոգն ու երկարատև երաշտը լուրջ խնդիրներ են ստեղծել անասնապահական տնտեսությունների համար։ Արոտավայրերում խոտի աճը կտրուկ նվազել է, իսկ որոշ ֆերմերներ ստիպված են սկսել օգտագործել ձմռան համար նախատեսված կերի պաշարները։**

Մեծ Բրիտանիայում շարունակվող շոգն ու երաշտը սկսում են ավելի մեծ ազդեցություն ունենալ անասնապահության վրա։ Երկրի մի շարք շրջաններում արոտավայրերի խոտի աճը սովորական մակարդակի համեմատ նվազել է մոտ կեսով։ Դրա հետևանքով ֆերմերները չեն կարողանում բավարար քանակությամբ խոտ հավաքել ձմռան համար։

Մեծ Բրիտանիայի ֆերմերների ազգային միության ներկայացուցիչների տվյալներով՝ այս ժամանակահատվածը սովորաբար համարվում է ձմեռային կերի պատրաստման հիմնական շրջանը։ Սակայն այս տարի երկարատև չոր եղանակը թույլ չի տվել ֆերմերներին անհրաժեշտ քանակությամբ խոտ ստանալ։

Ձմռան կերի պաշարներն արդեն օգտագործվում են

Կերի պակասի պատճառով որոշ տնտեսություններ արդեն ստիպված են օգտագործել այն պաշարները, որոնք նախատեսված էին ձմռան ամիսների համար։ Մյուսները ստիպված կլինեն լրացուցիչ կեր գնել, ինչը կբարձրացնի անասնապահության ծախսերը։

Խնդիրը հատկապես լուրջ է այն տնտեսությունների համար, որոնք մեծապես կախված են բնական արոտավայրերից։

Երաշտի պայմաններում ոչ միայն նվազում է խոտի քանակը, այլև կենդանիների համար դժվարանում է բավարար սնունդ և ջուր ապահովելը։

Շոգը ազդում է նաև կաթնատվության վրա

Բարձր ջերմաստիճանը անմիջականորեն ազդում է նաև կաթնատու անասունների արտադրողականության վրա։

Մեծ Բրիտանիայի գյուղատնտեսության և այգեգործության զարգացման խորհրդի տվյալներով՝ կաթի արտադրությունն արդեն նվազել է մոտ 1 տոկոսով։ Պատճառներից մեկը կենդանիների սննդի պակասն է, մյուսը՝ շոգի ազդեցությունը։

Բարձր ջերմաստիճանը կարող է կենդանիների մոտ առաջացնել ջերմային սթրես, ինչի հետևանքով նվազում է ախորժակը և արտադրողականությունը։

Ֆերմերները ստիպված են հարմարվել նոր պայմաններին

Մասնագետները կարծում են, որ եթե նման եղանակային պայմանները հաճախակի դառնան, անասնապահական տնտեսությունները ստիպված կլինեն փոխել իրենց կառավարման մեթոդները։

Առաջարկվող լուծումներից մեկը արոտավայրերում ծառերի և բարձր ցանկապատերի ավելացումն է, որոնք կենդանիների համար ստվեր և ավելի զով պայմաններ կարող են ապահովել։

Խոշոր տնտեսություններում կարող է ավելանալ նաև անասնագոմերի օդափոխության և հովացման համակարգերի կիրառումը։

Սակայն մասնագետների հիմնական մտահոգությունն այն է, որ 2026 թվականի իրավիճակը կարող է լինել ոչ թե բացառություն, այլ ապագայում ավելի հաճախ կրկնվող երևույթ։

Խնդիրը կարող է հասնել նաև սննդամթերքի շուկա

Երաշտի հետևանքով առաջացած կերի պակասը կարող է բարձրացնել անասնապահական արտադրանքի ինքնարժեքը։ Եթե ֆերմերները ստիպված են մեծ քանակությամբ կեր գնել, նրանց ծախսերը մեծանում են, ինչը երկարաժամկետ հեռանկարում կարող է ազդել նաև մսի և կաթնամթերքի գների վրա։

Մեծ Բրիտանիայի օրինակը ցույց է տալիս, որ կլիմայական փոփոխություններն արդեն ոչ միայն բնապահպանական, այլև գյուղատնտեսական և պարենային անվտանգության խնդիր են։

Ի՞նչ կարող է նշանակել սա Հայաստանի համար

Հայաստանի անասնապահությունը նույնպես զգայուն է բարձր ջերմաստիճանի, երաշտի և արոտավայրերի վիճակի նկատմամբ։

Եթե ամառային շոգերն ու տեղումների պակասը շարունակվեն, հայկական տնտեսությունների համար ավելի կարևոր կդառնան ձմռան կերի նախապես կուտակումը, ջրի արդյունավետ կառավարումը, կենդանիների համար ստվերային պայմանների ստեղծումը և անասնագոմերի օդափոխության բարելավումը։

Հատկապես կարևոր է, որ ֆերմերները չսպասեն ձմռան սկզբին՝ կերի պակասը զգալու համար։ Երաշտի տարիներին ձմռան կերի պաշարների հաշվարկը պետք է կատարել դեռևս ամռանը։

Մեծ Բրիտանիայի փորձը ցույց է տալիս, որ երկարատև շոգի դեպքում անասնապահության ամենամեծ խնդիրներից մեկը կարող է դառնալ ոչ թե միայն կենդանիների ջրամատակարարումը, այլև ձմռան համար անհրաժեշտ կերի ապահովումը։**

*Աղբյուրը՝ The Guardian, 14 օգոստոսի 2026 թ.*